اوج حاتمي كيا در پايان حلقه سبز....... و اما رسول ملاقلی پور......مستند مسير سبز
يالطيف

سينماي ما - مسير سبز مستندي است 60 دقيقه‌اي كه به كارگرداني اميد نجوان به روايت ناگفته‌هاي آخرين ساخته تلويزيوني ابراهيم حاتمي‌كيا مي‌پردازد. اين فيلم مستند قرار است جمعه هفدهم اسفندماه، روي آنتن شبكه سوم سيما برود.

در اين فيلم مستند ابراهيم حاتمي‌كيا، محمد پيرهادي، سيما تيرانداز، مهدي حسيني‌وند و حميد فرخ‌نژاد جلوي دوربين نجوان رفته‌اند و درباره حلقه سبز صحبت كرده‌اند، در واقع صحبت‌هاي حاتمي‌كيا در اين فيلم مستند نخستين اظهارنظرهاي او درباره سريالش است. سريالي كه حاتمي‌كيا ترجيح داد درباره آن سكوت كند، هرچند كه زمان پخش آن هم با توليد فيلم جديدش «دعوت» تداخل يافت و عملا امكان گفت‌وگو با او را سلب كرد. اما اين كه حاتمي‌كيا پيرامون چه مسائلي صحبت كرده نكته‌اي است كه نجوان به آن اين گونه پاسخ مي‌دهد: «بيشتر بحث ما در اين گفت‌وگو پيرامون مسائل فني و محتوايي سريال است و وي درباره ويژگي‌هاي اين موارد صحبت كرده و به برخي موارد بحث‌برانگيز حول سريال نيز پاسخ داده است.»

يا لطيف

یا لطیف  

آخرين قسمت سريال«حلقه سبز» پخش شد و ابراهيم حاتمي كيا بازهم به همه منتقدان ومخاطبانش نشان داد كه فيلمساز هدفمندي است و آثارش بر ذائقه مخاطب با شعور،رسوخ پرمعنايي مي كند.

نقدها و پيشداوري ها و بعضا تندروي هاي افراطي وتفريطي و زير سؤال بردن توانايي ها و بينش حاتمي كيا و نيز برداشت ها و تحليلهاي گوناگون از اهل درمان ومنتقدان و مخاطبان در مدت نمايش مجموعه «حلقه سبز» بسيار فراوان بود ؛ اما حاتمي كيا با آرامشي مستتر وبينشي آگاهانه كارش را شروع كرد و به پايان برد و در پايان اثرش نشان داد كه كارش را بلد است.

حاتمي كيا به زيبايي به اظهار نظر مخالفان پاسخ داد «حلقه سبز» يك مجموعه آموزشي برا پزشكان جوان نيست تا از طريق آن ،بتوانند دروس مربوط به مراحل پيچيده مرگ مغزي را مرور كنند و به خاطر بسپارند؛بلكه ملودرامي سورئال است كه با هدف ترويج اهداي عضو و دغدغه هاي مهم انساني به تصوير كشيده شده است.

حاتمي كيا و گروهش با پاياني منطقي ، هدفمند و تاثير گذار به مخاطبان نشان دادند بستر تحقيقات آنها در اتاق كار فيلمساز و در تخيل يك نويسنده آغاز نشده است ؛بلكه در اتاق آي سي يو بيمارستان تخصصي و در مراحلي كاملا تحقيقاتي ، مكتوب وميداني انجام شده و از پشتوانه علمي قابل توجهي بر خوردار است.

سازنده «حلقه سبز» بصراحت خط مشي خود را با آثار سينمايي و سريال «خاك سرخ» به مخاطبانش معرفي كرده بود وآن دسته از كساني كه در انتظار يك پيام صريح و گذرا به سر مي بردند و حوصله شان در حد يك سريال عشق محور و تكراري بود ، بالطبع نمي بايست شنبه شب ها وقت خود را به ديدن سريال «حلقه سبز» اختصاص مي دادند.

«حلقه سبز» قصد نتيجه گيري هاي شعاري وتكراري وكليشه محور را نداشت كه بعضا بي اثر وگذراست وصد البته حاتمي كيا و گروهش قصد نصيحت واندرز نداشتند. آنها مي خواستند مخاطبانشان باور كنند كه آنچه در يادها و ذهن ها مي ماند ، تعقل و تامل عميق و آهسته وپيوسته و موثري است كه قدرت ته نشين و رسوب كردن در احساسات و عواطف آنان را دارد و مي تواند در اين وادي تغيير و جهت ايجاد كند.

حتي اگر نحوه روايت «حلقه سبز» عادي و بي اوج و فرود مي بود ،حتي اگر لحظه هاي شاد و تراژيك نمي داشت كه مخاطب را به صفحه تلويزيون ميخكوب كند ، حتي اگر برخي از سكانس ها ، حوصله تما شا گر را سر مي برد يا اگر تعليق سريال به مذاق برخي خوش نيامد ، فقط قسمت نهايي «حلقه سبز» همراه با تلفيق زيركانه و استادانه و شگرف نور، تصوير و حس و تاثير ملودرام محوري و نيز استفاده از جلوه هاي افكتي و تصويري به قدري هوشمندانه ذهن و روح مخاطب را در اختيار خود قرار داد كه ديگر هيچ نقطه اي را براي انتقاد باقي نگذاشت .

تلفيق صحنه هاي رئال ، سورئال و به خدمت گرفتن عوامل ماورائي و بعضا اكسپرسيونيستي همراه با ميزانسن، دكوپاژ و طراحي نور و ايجاد فضاهاي فرا شناختي انساني و استفاده به جا از المان ها ونماد هاي خاص حاتمي كيا ،استادي اورا در حرفه كارگرداني نشان داد.

در پايان 15 دقيقه نهايي اين سريال را دوباره مرور مي كنيم : سكوت حاكم بر فضا وحس وحال مخاطب ، صحنه تصادف ،حركت قاصدك در فضا ،موازي روايت كردن مراسم عروسي و تصادف و مرگ ، پرواز روح ، صحنه هاي اتاق عمل ،POVها و نگاه هاي گلبهار ، تلاقي نور سبز و هاله اي بين شخصيت هايي كه اوج ميگيرند و...

و سرانجام، پايان سريال «حلقه سبز» ، اوجي ديگر براي حاتمي كيا رقم زد.

        اميد سليماني فاخر"روزنامه جام جم"

   يا علي ، خداحافظ

ابراهيم حاتمي كيا همچون مهاجري براي رسيدن به هويت ،از كرخ تا راين را طي كردوخاك سرخ را زيرپا گذاشت تا به بوي پيرهن يوسف برسد.ازآژانس شيشه اي گذشت و در كنار ديده بان برج مينو،روبان قرمزي را يافت كه حلقه سبزي به آن آويخته بود و وصل نيكان را نويد مي داد. او ازآن ارتفاع پست كه سراسر پوشيده از خاكستر سبز بود به سلامت گذشت و در گذر ازآن موج مرده كه به رنگ ارغوان بود، به نام پدر رسيد.حاتمي كيا به دعوت كسي پاي دراين راه نگذاشته وتنهابه نداي دلش پاسخ گفته بود.

                                                                          مهاجر-م ف